Dalam kalendar rasmi Iran, 17 Mei (27 Ordibehesht dalam kalendar Parsi) telah dinamakan sebagai “Hari Komunikasi dan Perhubungan Awam”. Sejak tahun 2005, penamaan ini mengingatkan kita bahawa Perhubungan Awam di Iran bukan sekadar unit pentadbiran biasa, tetapi satu profesion strategik yang mampu mengubah nasib organisasi, institusi dan juga masyarakat. Namun persoalan asasnya ialah: Apakah keadaan Perhubungan Awam di Iran hari ini dan masa depan apa yang boleh digariskan untuknya?
Dalam tulisan ini, saya berusaha berdasarkan pengalaman, pemerhatian dan aktiviti saya dalam bidang media dan perhubungan awam untuk memberi gambaran jelas mengenai realiti semasa dan prospek masa depan; gambaran yang tidak berlebih-lebihan, tidak juga pesimis, tetapi analisis realistik berdasarkan data dan trend sebenar.
Keadaan Semasa Perhubungan Awam di Iran: Dari Identiti ke Fungsi
Apabila saya bercakap tentang Perhubungan Awam di Iran, isu pertama yang menonjol ialah kekaburan dalam mentakrifkan sifat dan fungsi profesion ini. Dalam banyak organisasi, perhubungan awam masih dikurangkan kepada penyiaran berita, percetakan brosur atau menghasilkan kandungan di media sosial. Pandangan cetek ini telah menjauhkan perhubungan awam daripada kedudukan strategiknya, iaitu mengurus hubungan dengan pihak berkepentingan dan khalayak, serta mewujudkan jurang besar antara jangkaan akademik dan prestasi praktikal.
Pada pandangan saya, jika Perhubungan Awam di Iran ingin kembali kepada misinya yang sebenar, ia perlu mengkaji semula tiga persoalan asas:
-
Apa itu perhubungan awam? (hakikat)
-
Mengapa perhubungan awam? (falsafah kewujudan)
-
Bagaimana perhubungan awam? (alat dan kaedah)
Tanpa jawapan jelas kepada tiga soalan ini, Perhubungan Awam di Iran akan sentiasa bersifat reaktif dan tidak mampu memainkan peranan proaktif dalam pengurusan komunikasi.
Tinjauan Sejarah Perhubungan Awam di Iran
Perhubungan Awam di Iran mempunyai sejarah hampir 90 tahun, dengan unit-unit pertama ditubuhkan dalam institusi kerajaan pada tahun 1950-an. Namun, walaupun dengan sejarah panjang ini, kita masih belum mampu memberikan definisi bersatu dan standard mengenai kedudukan profesion ini. Pengalaman sejarah kita penuh dengan naik turun; daripada era propaganda sehala dalam dekad-dekad lalu sehinggalah kepada usaha-usaha terpencar untuk pemprofesionalan dalam dekad terkini. Sejarah ini menunjukkan bahawa Perhubungan Awam di Iran telah mencapai kematangan dari segi usia, tetapi masih jauh daripada kematangan profesional dan struktural.
Cabaran Utama Perhubungan Awam di Iran
1. Jurang antara Pendidikan dan Amalan
Di universiti, bidang perhubungan awam diajar pada pelbagai peringkat, tetapi graduan biasanya tidak dibekalkan dengan kemahiran praktikal. Ramai antara mereka tidak biasa dengan suasana sebenar organisasi, pendapat umum, media dan pengurusan krisis. Jurang antara pendidikan dan amalan ini merupakan salah satu akar kelewatan Perhubungan Awam di Iran.
2. Ketaksuban kepada Kerajaan dan Propagandisme
Hakikatnya, Perhubungan Awam di Iran sangat dipengaruhi oleh pandangan kerajaan. Dalam banyak institusi kerajaan, perhubungan awam lebih merupakan “alat propaganda” daripada “jambatan komunikasi antara rakyat dan organisasi”. Falsafah berorientasikan rakyat, yang merupakan asas perhubungan awam moden, telah diketepikan dan digantikan dengan pendekatan sehala dan propaganda.
3. Kepelbagaian dan Kekurangan Kesepaduan Profesional
Masalah utama lain bagi Perhubungan Awam di Iran ialah ketiadaan struktur yang padu dan bersepadu. Setiap organisasi atau institusi bergerak dengan caranya sendiri tanpa standard yang jelas untuk mentakrifkan kedudukan dan misinya. Kepelbagaian ini telah menyebabkan penilaian tepat terhadap prestasi perhubungan awam di peringkat nasional menjadi mustahil. Selain itu, kewujudan banyak persatuan profesional yang menyimpang daripada misi sebenar komunikasi, dan hanya berfungsi sebagai pertemuan sosial atau gelanggang kewangan tidak telus, merupakan ancaman dalaman terbesar bagi Perhubungan Awam di Iran.
4. Kelemahan dalam Pengurusan Krisis
Pengurusan krisis adalah bidang yang paling jelas mendedahkan kelemahan Perhubungan Awam di Iran. Dalam krisis sosial, kesihatan atau ekonomi, jabatan perhubungan awam lebih banyak bertindak sebagai penafian atau propaganda daripada pengurus persepsi awam. Sedangkan misi utama perhubungan awam dalam krisis ialah memberikan maklumat telus, mewujudkan ketenangan psikologi dan meningkatkan keyakinan awam. Perhubungan Awam di Iran mesti bergerak melampaui reaksi lewat dan sementara, ke arah meramal krisis dan mereka bentuk senario komunikasi.
5. Kelemahan dalam Penghasilan Kandungan Berkesan
Walaupun alat komunikasi moden dan media sosial telah memberi peluang besar kepada Perhubungan Awam di Iran, kelemahan dalam penghasilan kandungan menarik dan berkesan masih ketara. Dalam banyak jabatan, penghasilan kandungan hanyalah kerja berulang-ulang dan cetek, dengan sedikit kreativiti, penyelidikan atau penggunaan teknologi baharu seperti kecerdasan buatan.
6. Kekurangan Pakar dan Latihan Profesional
Hari ini, Perhubungan Awam di Iran berdepan dengan dua jenis tenaga kerja: di satu pihak, pengurus yang dilantik tanpa kepakaran mencukupi hanya melalui cadangan politik; di pihak lain, generasi muda graduan dengan ilmu akademik tetapi tanpa peluang untuk menunjukkan kebolehan mereka. Jurang ini telah menghalang modal insan Perhubungan Awam di Iran daripada berkembang sepenuhnya. Satu-satunya penyelesaian ialah mewujudkan sistem penarafan profesional dan mengadakan latihan berterusan supaya pakar dapat berkembang dan terlibat dalam proses membuat keputusan.
Perhubungan Awam di Iran dan Pendapat Umum
Tiada perhubungan awam yang bermakna dalam ruang kosong. Pendapat umum adalah asas utama kerja Perhubungan Awam di Iran. Tetapi realitinya, kita sering cuba mengabaikan atau mengawal pendapat umum berbanding berdialog dengannya. Pendekatan ini bukan sahaja gagal memberi hasil malah turut menghapuskan kepercayaan. Perhubungan Awam di Iran mesti menerima bahawa pendapat umum adalah aset nasional; semakin kita menghormatinya, semakin kukuh modal sosial negara.
Perhubungan Awam di Iran dan Media Sosial
Kemunculan media sosial telah mengubah segalanya. Dahulu, perhubungan awam boleh menyampaikan mesej secara sehala dari atas ke bawah, tetapi hari ini model itu tidak lagi berkesan. Dalam ruang media sosial, khalayak bukan sahaja penerima mesej, tetapi juga pengeluar kandungan. Jika Perhubungan Awam di Iran mahu berjaya, ia mesti belajar bagaimana untuk melibatkan khalayak, bukan sekadar menyalurkan mesej organisasi.
Perhubungan Awam di Iran dan Ketelusan Organisasi
Salah satu tuntutan utama rakyat terhadap organisasi dan institusi ialah ketelusan. Malangnya, Perhubungan Awam di Iran sering memainkan peranan sebagai penyembunyi atau penapis maklumat berbanding mempromosikan ketelusan. Ini adalah pendekatan yang salah; kerana dalam dunia hari ini, tiada apa yang boleh kekal tersembunyi selamanya. Perhubungan awam mesti menjadi pembawa panji ketelusan dan mampu menyediakan maklumat yang tepat pada waktunya kepada masyarakat.
Perhubungan Awam di Iran dan Tanggungjawab Sosial
Dalam dunia moden, perhubungan awam tidak hanya terhad kepada komunikasi organisasi. Salah satu misinya yang penting ialah memainkan peranan dalam bidang tanggungjawab sosial. Perhubungan Awam di Iran mesti melangkaui penyampaian mesej semata-mata dan bertindak sebagai lengan etika dan sosial organisasi; iaitu menjawab kebimbangan masyarakat, melindungi alam sekitar, menyokong golongan rentan, dan membina imej kemanusiaan bagi organisasi.
Prospek Masa Depan Perhubungan Awam di Iran
Walaupun dengan semua cabaran ini, saya tidak melihat masa depan Perhubungan Awam di Iran sebagai suram. Sebaliknya, saya percaya jika beberapa pembaharuan utama dilaksanakan, profesion ini boleh melonjak dengan besar.
Faktor-faktor yang boleh membantu perkembangan Perhubungan Awam di Iran termasuk:
-
Pertumbuhan masyarakat sivil dan peningkatan kesedaran awam
-
Keperluan kepada akauntabiliti dan ketelusan dalam tadbir urus
-
Keperluan persaingan dalam perdagangan global dan mempersembahkan imej lebih baik tentang Iran
-
Kemasukan teknologi baharu seperti kecerdasan buatan, blockchain dan metaverse
-
Pengukuhan sektor swasta dan pengurangan monopoli kerajaan
Perhubungan Awam Digital dan Teknologi Baharu
Kemasukan teknologi baharu telah memaksa Perhubungan Awam di Iran untuk berfikir semula. Hari ini, kecerdasan buatan boleh membantu dalam analisis data dan penghasilan kandungan berfokus; blockchain boleh menjamin kepercayaan dan ketelusan; dan metaverse boleh menyediakan platform untuk acara dan latihan terdesentralisasi. Jika Perhubungan Awam di Iran menggunakan alat ini dengan betul, ia boleh berkembang daripada unit tradisional kepada institusi berorientasikan digital.
Perhubungan Awam di Iran dan Tadbir Urus Data
Salah satu trend global yang muncul ialah “tadbir urus data”; iaitu membuat keputusan berdasarkan analisis data yang tepat dan saintifik. Perhubungan Awam di Iran masih jauh ketinggalan dalam bidang ini. Kebanyakannya masih bergantung kepada laporan cetek dan hubungan peribadi berbanding analisis data. Jika kita mahu melakar masa depan cerah untuk Perhubungan Awam di Iran, kita mesti membawanya ke arah data-driven; menggunakan papan pemuka analitik, big data dan kecerdasan buatan untuk memahami khalayak dengan lebih mendalam.
Peranan Sektor Swasta dalam Masa Depan Perhubungan Awam di Iran
Berbeza dengan sektor kerajaan, harapan terbesar untuk masa depan Perhubungan Awam di Iran terletak pada sektor swasta. Syarikat swasta, khususnya syarikat pemula (startup), demi kelangsungan hidup mesti lebih telus dan jujur dengan pelanggan, masyarakat dan pihak berkepentingan. Keperluan ini boleh membawa kepada perhubungan awam yang lebih profesional. Namun, risiko besar ialah sektor swasta juga terjerumus ke dalam perangkap iklan semata-mata dan melihat perhubungan awam hanya sebagai alat pemasaran. Masa depan cerah Perhubungan Awam di Iran bergantung kepada sejauh mana sektor swasta mengambil serius prinsip berorientasikan rakyat dan akauntabiliti.
Perhubungan Awam di Iran dan Imej Antarabangsa
Perhubungan awam tidak terhad dalam negara sahaja. Dalam dunia hari ini, setiap organisasi dan setiap negara memerlukan perhubungan awam antarabangsa. Perhubungan Awam di Iran boleh memainkan peranan utama dalam mempersembahkan imej yang betul dan positif tentang Iran kepada dunia. Bidang ini belum diambil serius setakat ini, tetapi dengan mengambil kira keadaan antarabangsa, masa depan Perhubungan Awam di Iran tanpa perspektif global adalah tidak lengkap.
Perhubungan Awam di Iran dan Masa Depan Profesional Belia
Salah satu isu penting tetapi kurang dibincangkan ialah masa depan profesional bagi belia yang memasuki bidang perhubungan awam. Walaupun universiti melahirkan ramai graduan, ketiadaan peluang pekerjaan yang stabil dan struktur profesional menimbulkan kekecewaan. Untuk mengekalkan motivasi dan harapan generasi baru dalam Perhubungan Awam di Iran, sistem profesional, latihan praktikal dan laluan kerjaya yang jelas mesti dirangka.
Penyelesaian: Dari Persatuan ke Struktur
Pada pandangan saya, langkah paling penting untuk memperbaiki keadaan Perhubungan Awam di Iran ialah mewujudkan kesepaduan profesional dan mengukuhkan struktur. Di sinilah peranan persatuan profesional menjadi penting.
Persatuan Perhubungan Awam boleh membawa perubahan besar melalui pelaksanaan misi berikut:
-
Membela hak profesional pekerja dalam bidang perhubungan awam
-
Meningkatkan kemahiran khusus dan mengadakan latihan praktikal
-
Membina pangkalan data media dan kandungan
-
Merangka piagam hak profesional kakitangan perhubungan awam
-
Mendorong penubuhan “Organisasi Nasional Perhubungan Awam Iran”
-
Membina platform digital untuk menyediakan perkhidmatan profesional
-
Menganjurkan festival, latihan dan persidangan di peringkat nasional dan antarabangsa
-
Menggunakan teknologi baharu seperti AI, blockchain, NFT dan metaverse untuk memperkasakan perhubungan awam
Kajian Masa Depan Perhubungan Awam di Iran
Masa depan Perhubungan Awam di Iran tidak dapat dielakkan berkait dengan tiga perubahan asas:
-
Peralihan ke arah berorientasikan rakyat dan penyertaan sosial untuk membina semula kepercayaan awam.
-
Pendigitalan dan orientasi data untuk menganalisis pendapat umum dan mengurus komunikasi dengan lebih tepat.
-
Penyeragaman antarabangsa dan penyesuaian dengan piawaian global.
Jika tiga perubahan ini diurus dengan tepat pada waktunya dan bijak, Perhubungan Awam di Iran boleh menjadi model di rantau ini.
Kesimpulan
Hari ini, Perhubungan Awam di Iran berdiri pada satu titik yang boleh menjadi peluang sekaligus ancaman. Jika ia terus berada di jalan lama, ia akan kekal sebagai alat propaganda sehala dan semakin jauh daripada piawaian global. Tetapi jika kita membuat penilaian semula, memanfaatkan keupayaan sektor swasta, teknologi baharu dan kesepaduan profesional, masa depan yang cerah sedang menanti.
Sebagai seseorang yang telah bertahun-tahun aktif dalam bidang ini, saya percaya bahawa peralihan daripada perhubungan awam bersifat propaganda kepada perhubungan awam berorientasikan rakyat dan berasaskan sains adalah satu-satunya jalan keluar. Perhubungan Awam di Iran mesti berkembang daripada unit pelaksana biasa kepada institusi strategik dan berpengaruh dalam pengurusan komunikasi nasional. Laluan ini sukar, tetapi boleh dicapai dengan keberanian membuat keputusan dan tindakan bersungguh-sungguh.
Jika Perhubungan Awam di Iran mahu bertahan dalam dunia hari ini, ia mesti keluar dari kepompong pentadbiran dan propaganda serta menjadi otak komunikasi organisasi dan institusi. Perubahan ini sukar tetapi boleh dicapai; syaratnya ialah keberanian dalam membuat keputusan, penggunaan teknologi baharu secara bijak, dan mewujudkan kesepaduan profesional yang sebenar. Saya yakin masa depan Perhubungan Awam di Iran tidak terletak pada pengulangan masa lalu, tetapi pada inovasi, orientasi rakyat dan profesionalisme.
Milad Zarei
Pengerusi Lembaga, Persatuan Profesional Perhubungan Awam – Tehran / Iran