ریان : سایت خبری چند زبانه

نواندیشی، چابکی و عملگرایی به سبک مدیران غیر داروساز / علیزاده، قطاری که سنگ می‌خورد!

در زیست‌بوم پیچیده مدیریت سلامت ایران، این باور دیرینه وجود داشت که رأس هرم «اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی» حتماً باید یک داروساز باشد. اما انتصاب دکتر علی علیزاده در دی‌ماه ۱۴۰۴، فارغ از هرگونه نگاه صنفی یا سلیقه سیاسی، خط بطلانی بر این پیش‌داوری کشید. علیرغم پیش‌بینی‌های رایج مبنی بر عدم کارآمدی مدیران غیرتخصصی در این حوزه در سال‌های اخیر، علیزاده ثابت کرد که فرآیند مدیریت، علمی فراتر از کلیشه‌های مدرک تحصیلی است؛ علمی که در آن نواندیشی، چابکی و حضور در میدان حرف اول را می‌زنند. شوربختانه در هفته‌های گذشته برخی جریانات که در سنوات قبل سودشان در تمامیت خواهی بوده است عزمشان را برای تخریب علیزاده جزم کرده اند و به هر شکل ممکن سعی در سنگ اندازی به این قطار در حال حرکت دارند؛ همه ما می‌دانیم که علیزاده نه معصوم و مبری از خطاست و نه بهترین مدیر اجرایی در کشور است، اما هر چه هست برای وضعیت بحرانی و عجیب مدیریت تجهیزات پزشکی در کشور که با این مشکلات دست و پنجه نرم می‌کند کماکان کیمیاست.

در زیست‌بوم پیچیده مدیریت سلامت ایران، این باور دیرینه وجود داشت که رأس هرم «اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی» حتماً باید یک داروساز باشد. اما انتصاب دکتر علی علیزاده در دی‌ماه ۱۴۰۴، فارغ از هرگونه نگاه صنفی یا سلیقه سیاسی، خط بطلانی بر این پیش‌داوری کشید. علیرغم پیش‌بینی‌های رایج مبنی بر عدم کارآمدی مدیران غیرتخصصی در این حوزه در سال‌های اخیر، علیزاده ثابت کرد که فرآیند مدیریت، علمی فراتر از کلیشه‌های مدرک تحصیلی است؛ علمی که در آن نواندیشی، چابکی و حضور در میدان حرف اول را می‌زنند.

در شرایطی که جنگ ارزی و تحریم‌ها، قطار تأمین تجهیزات پزشکی را با سنگ‌اندازی‌های فراوانی روبه‌رو کرده بود، علیزاده با رویکرد عملگرایی محض توانست در کمتر از ۵ ماه، ریل‌گذاری جدیدی در این اداره کل انجام دهد. او نه با نشستن بر صندلی، بلکه با کار شبانه‌روزی و جلسات چهره‌به‌چهره، نشان داد که مدیریت اگر با انگیزه جهادی و نگاه سیستمی به حرکت درآید، حتی از دل سنگ‌لاخ‌های بوروکراسی نیز عبور خواهد کرد.

حادترین چالش ماه‌های اخیر، نوسانات نرخ ارز و کمبود نقدینگی برای ترخیص کالاها بود. برخلاف تصور که انتظار می‌رفت این بحران منجر به توقف خطوط تأمین شود، اداره کل تحت مدیریت علیزاده با چابکی عمل کرد. فراخوان عمومی تامین فوریتی فیلتر همودیالیز و کیسه جمع‌آوری خون با ارز غیرترجیحی، نشان از هوشمندی در تغییر الگوی تأمین و جلوگیری از قطع زنجیره درمان داشت. همچنین ابلاغ شیوه‌نامه بررسی کمبودها و لزوم تامین ریال برای ثبت سفارش‌های اولویت‌دار، گام‌های عملی برای ساماندهی بازار بی‌ثبات تجهیزات پزشکی بود.

علیزاده به خوبی دریافته است که حل مشکلات حوزه سلامت با بخشنامه حل نمی‌شود. برگزاری سلسله جلسات مستقیم با شرکت‌های تولیدی و تأمین کننده در تهران و  استان‌ها و دعوت صریح از فعالان اقتصادی برای بررسی و حل مشکلات، دیوارهای بلند بروکراسی را فرو ریخت. بازدید میدانی او از بیمارستان شهید رحیمی خرم‌آباد و تأکید بر مدیریت بهینه منابع در خط مقدم درمان، نشان داد که رویکرد او مدیریت پشت میز نیست.

در اقدامی نواندیشانه و برای جلوگیری از رفت‌وآمدهای بی‌نتیجه، اداره کل اعلام کرد که هماهنگی ملاقات‌ها تا اطلاع ثانوی صرفاً از طریق سامانه تیکتینگ انجام می‌شود. این حرکت در واقع مدیریت هوشمند زمان و تلاش برای مستندسازی درخواست‌ها و جلوگیری از فرسایشی شدن امور است. همچنین ابلاغ شیوه‌نامه اعطای سیاست دهی برای سال ۱۴۰۵، گامی برای خروج از تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای و ورود به مدیریت علمی و داده‌محور محسوب می‌شود.

یکی از نقاط قوت عملکرد علیزاده، نگاه فرابخشی به تجهیزات پزشکی است. در شرایطی که کشور با ناترازی انرژی و تهدیدات زیرساختی مواجه است، ابلاغ دستورالعمل مدیریت بحران و پدافند غیرعامل به مراکز درمانی و تاکید بر لزوم هماهنگی با پدافند غیرعامل استانداری‌ها در زمان اختلال انرژی، نشان از عمق نگاه راهبردی او دارد. او به دنبال خرید کالای صِرف نیست، بلکه به دنبال پایداری خدمات در سخت‌ترین شرایط است.

علیزاده به خوبی می‌داند که تجهیزات بدون انسان متخصص، فلزی بیش نیستند. برگزاری دوره‌های آموزشی ترویجی با موضوعات روز دنیا نظیر فناوری‌های نوین در مدیریت دیابت و فناوری لیزر داپلر، و همچنین اعلام فراخوان برای برگزاری دوره‌های آموزشی تکنسین‌های اتاق عمل و مسئولین فنی، نشان از اهتمام ویژه او به کیفیت نیروی انسانی و به‌روزرسانی دانش حوزه سلامت دارد.

دکتر علی‌زاده در قامت یک مدیر غیر داروساز و ناپزشک اما فرابخشی‌نگر، ثابت کرد که هنر مدیریت در حوزه سلامت، تنها در گروی تحصیل علوم تجربی نیست. او با تکیه بر کارنامه اجرایی، رابطه متوازن با بانک مرکزی برای تسریع در ترخیص کالاها، و حضور بدون واسطه در میان تولیدکنندگان، توانست کارنامه قابل دفاعی در بحرانی‌ترین ماه‌های اخیر به جا بگذارد. علیزاده ثابت کرد که حتی با وجود سنگ‌اندازی‌های مرسوم اداری و طوفان‌های ارزی، نه تنها می‌توان متوقف نشد، بلکه با چراغ‌گردان نوآوری و عملگرایی، می‌توان مسیر را برای فعالان واقعی حوزه سلامت روشن‌تر کرد.

شوربختانه در هفته‌های گذشته برخی جریانات که در سنوات قبل سودشان در تمامیت خواهی بوده است عزمشان را برای تخریب علیزاده جزم کرده اند و به هر شکل ممکن سعی در سنگ اندازی به این قطار در حال حرکت دارند؛ همه ما می‌دانیم که علیزاده نه معصوم و مبری از خطاست و نه بهترین مدیر اجرایی در کشور است، اما هر چه هست برای وضعیت بحرانی و عجیب مدیریت تجهیزات پزشکی در کشور که با این مشکلات دست و پنجه نرم می‌کند کماکان کیمیاست.